ENERJİ KİMLİK BELGESİ NEDİR? NASIL ALINIR? ANINDA BAŞVURU

Enerji Kimlik Belgesi (EKB) Nedir?

Enerji kimlik belgesi (EKB) “5627 Sayılı Enerji Verimliliği Kanunuyla” gündeme gelmiştir. Enerjinin ve kaynakların verimli kullanılması adına, enerji kayıplarının önüne geçilmesi amacıyla binanın enerji performansını ortaya koyan bir belgedir.

EKB Talep Formu 0 216 807 02 48

Enerji kimlik belgesi (EKB) bu kanun altında bulunan “Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği’ne bağlıdır. İlgili yönetmeliğe linkten ulaşabilirsiniz,

http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2008/12/20081205-9.htm

Binanın enerji performansını etkileyen en önemli faktörler yalıtım ve ısıtma/soğutma sistemlerinin verimliliğidir. Eğer binanıza yalıtım (mantolama) işlemi yapıldıysa enerji kimlik belgesi (EKB)’nde yer alan enerji sınıfı daha iyi çıkacaktır.

Aynı şekilde ısıtma ve soğutma sistemlerinde az enerji tüketen ürünler tercih edilmesi enerji kimlik belgesi üzerinde yer alan harf notunu yükseltecektir. Isıtma, soğutma ve yalıtım sistemleri ile ilgili teknik bilgilere yazının ilerleyen bölümlerinde göz atabilirsiniz.

Binalarda Enerji Performansı Nasıl Belirlenir?

Binalarda Enerji Performansı

Binalarda enerji performansı enerji kimlik belgesi (EKB)’nde yer alan A, B, C, D, E, F, G harfleri ile derecelendirilir. A en iyi enerji performansını temsil ederken, G harfi ise en kötü enerji performansını temsil etmektedir. İstatistiklere baktığımızda Türkiye’de yer alan binaların %4’lük bir kısmı A enerji performansına sahip olduğunu görüyoruz. C ve D notu almış binaların sayısı en yüksek seviyede olduğunu da söyleyebiliriz.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı binaları 2 kategoriye ayırmış durumda, “yeni bina” ve “mevcut bina”. 1 Ocak 2011 yılından sonra yapımı tamamlanan binaların tümü “yeni bina” olarak değerlendirilmektedir. Yeni ve eski binaların tümünde enerji kimlik belgesi (EKB) alma zorunluluğu vardır. Yeni binalar enerji kimlik belgesi (EKB)’ne iskân başvurusunda ihtiyaç duymaktadır ve enerji kimlik belgesi (EKB)’nde en kötü C enerji sınıfına sahip olmalılar. C enerji sınıfı koşulunu sağlamayan yeni binalar iskân alamamaktadır.

1 Ocak 2011 tarihinden önce yapılmış binalar “mevcut bina” kategorisinde yer almaktadır. Bu binalarda enerji performansının belirli bir seviyede olma zorunluluğu yoktur. Mevcut binalar için de Enerji kimlik belgesi (EKB) almak zorunludur, bu zorunluluğun 2 Mayıs 2017 tarihine kadar gerçekleştirilmesi gerekiyordu fakat Çevre ve Şehircilik Bakanlığı bu tarihi 1 Ocak 2020’ye kadar ertelediğini hatırlatmak gerekir. 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren enerji kimlik belgesi’ne sahip olmayan binalarda satış ve kiralama işlemi yapılamayacaktır.

Enerji Kimlik Belgesi (EKB) Alma Zorunluluğu

  • Son olarak her bina enerji kimlik belgesi (EKB) almak zorunda değildir. Eğer bina kriterleri aşağıdaki özelliklere sahip ise EKB alınması gerekli değildir.
  • Sanayi sektöründe üretim faaliyeti yürüten binalar
  • Planlanan kullanım süresi 2 yıldan az olan binalar
  • Toplam kullanım alanı 50 m2 altında olan binalar
  • Atölye ve seralar
  • Münferit olarak inşa edilen ve ısıtılması ve soğutulmasına ihtiyaç duyulmayan depo, ardiye, ağıl ve ahıl gibi binalar

5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu resmi gazetenin 2.05.2007 tarih ve 26510 sayısı ile yayımlanmıştır. Bu kanuna istinaden resmi gazetenin 05.08.2007 tarih ve 27075 sayısı ile Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği Yayımlanmıştır.

Enerji kimlik belgesi (EKB) ile ilgili olan bir başka yönetmelikte; ‘’Merkezi ısıtma ve sıhhi sıcak su sistemlerinde ısınma ve sıhhi sıcak su giderlerinin paylaştırılmasına ilişkin yönetmelik’’ 14 Nisan 2008 tarih ve 26847 sayılı resmi gazetede yayımlanmıştır.

Binalarda Enerji Performansı yönetmeliğinden sonra enerji kimlik belgesi (EKB) kanunun yayımlandığı tarihten sonraki yapılacak binalarda uygulama zorunluluğu bulunmaktadır. Bu tarihten öncekilere ise 1 Ocak 2020 yılına kadar süre tanınmıştır.

 Enerji Kimlik Belgesi (EKB);

  • Konutlar,
  • Ofisler,
  • Kamu Binaları (Eğitim, Belediye Binaları Vb.)
  • Hizmet Binaları
  • Ticari Binaları gibi bina tipindeki mevcut ve yeni binaların enerji performansını değerlendirmek için kullanılır.

Binalarda Enerji Performansı yönetmeliğine göre Enerji Kimlik Belgesi (EKB) hazırlanmasında;

  • İlgili bakanlıkça atanan idareler,
  • Enerji kimlik belgesi (EKB) düzenlemeye yetkili kuruluşlar, Çevre ve şehircilik İl Müdürlüğünce yetkilendirilen gerçek ve tüzel kişiler,
  • Yatırımcı kuruluşlar veya müteahhitler,
  • Bina sahipleri, bina yöneticileri, enerji yöneticileri veya kat sahipleri
  • Yapıyı işleten kuruluşlar,
  • İşveren veya işveren temsilcileri,
  • Tasarımında ve uygulamasında görev almış mimar ve mühendisler,
  • Uygulayıcı yükleniciler ve üreticiler sorumludur.

Binalarda Enerji Performansı yönetmeliğine göre inşa edilmemiş yapılardan;

  • Projenin eksik, hatalı veya belirtilen standartlara uygun olmaması halinde, proje sahipleri; yapının uygulanırken eksik, hatalı veya belirtilen standartlara uygun olmaması halinde ise, denetiminde varsa yapı denetim kuruluşları, yüklenici veya yapının uygulanmasını sağlayan firma, yetkileri oranında sorumlu olacaktır.
  • Sistemin uygun çalışmaması yapı sahiplerinden kaynaklanıyor ise, bina sahibi, bina yöneticisi veya varsa enerji yöneticisi doğrudan sorumlu olur.
  • Bakanlığın atamış olduğu idareler, yapı sorumluluğun takibini, hataların tespitini ve sorunların giderilip gereğinin yerine getirilmesi hususunda görevli ve yetkilidir.
  • Bakanlığın atamış olduğu idareler ve Enerji kimlik belgesi (EKB) düzenlemeye yetkili kuruluşlar, gerçek ve tüzel kişiler projelerin ve uygulamaların bu yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığını denetler.
  • Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliğine göre uygun tasarımı ve uygulaması yapılmayan binalara yapı ruhsatı veya yapı kullanım izin belgesi verilmesi durumunda, Bakanlığın atamış olduğu ilgili idareler, Enerji kimlik belgesi (EKB) düzenlemeye yetkili kuruluşlar, gerçek ve tüzel kişiler ve varsa yapı denetim kuruluşları sorumlu olur.

Enerji Kimlik Belgesini (EKB) Kimler Düzenleyebilir?

enerji kimlik belgesi düzenlemeye yetkili kuruluşlar

 

Enerji kimlik belgesi (EKB) düzenlemeye yetkili kuruluşlar ve enerji kimlik belgesi (EKB) uzmanlığı sınavına girmiş tüzel kişiler tarafından verilebilir.

Yeni binalarda enerji kimlik belgesi (EKB) hazırlanmasında yetkililer tüzel kişilerdir. Bu yetkilendirme için yapılacaklar;

  • Mimari Proje,
  • Mekanik Tesisat (Isıtma, Soğutma, Havalandırma) Projeleri
  • Elektrik Tesisatı Projesi
  • Isı Yalıtım Projesi
  • Yapı Ruhsatı veya Yapı Kullanım Belgesi gerekmektedir.

Bu evrakları hazırlayan yapı sahibi bu konuda uzmanlaşmış enerji kimlik belgesi (EKB) uzmanına verir ve belgesini hazırlatır.

Binaların mimari tasarımında, imar ve ada/parsel durumu dikkate alınarak ısıtma, soğutma, havalandırma, aydınlatma değerleri, güneş, nem ve rüzgar etkisi de dikkate alınarak, doğal ısıtma, soğutma, havalandırma ve aydınlatma imkanlarından azami derecede yararlanılır.

Binaların Isı Yalıtımı Nasıl Hesaplanır?

Binaların ısı yalıtımı hesaplamaları aşağıda belirtilen şartlara uygun olarak hazırlanır;

Binanın yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacının TS 825 standardında belirtilmiş olan sınır değerinden küçük olması gerekir. Bitişik nizam olarak yapılacak olan binaların hesabı yapılırken, bitişik nizam tarafında kalan duvarların dış duvar gibi değerlendirilmesi gerekir.

Binaları dış havadan, toprak zeminden veya iklimlendirilmeyen iç hava sıcaklığına sahip bölgelerden ayıran yapı bileşenlerinin yüzeyleri, TS 825 standardında belirtilen asgari ısı yalıtım şartlarına uygun şekilde yalıtılmış olması gerekir ve sisteme de bu şekilde girilir.

Bina kabuğunu oluşturan, duvar, döşeme, konsol, taban, tavan, çatı ve pencere/duvar birleşimleri aralarında ısı köprüsü oluşmayacak şekilde yalıtılması gerekir. Mevcut binalarda ısı köprülerinin oluşması ve bu sorunun önlenememesi durumunda bazı değişiklikler yapılır. Bunlarda birisi ısıyı geçiren kaplama yüzeylerinde oluşan ısı kaybı hesapları TS EN ISO 10211-1, TS EN ISO 10211-2, TS EN ISO 14683 veya TS EN ISO 6946 standardı göz önüne alınır ve bu yapılan hesaplanma dikkate alınır.

Enerji kimlik belgesi (EKB) düzenlenirken Bakanlık tarafından hazırlanan BepTr 2. Versiyon uygulaması kullanılır. BEP-TR 2. versiyon yazılımı iki kısımdan oluşmaktadır. Bunlar, çevrim içi veya çevirimdışı olarak web tabanlı olmayan Bakanlık Uç Yazılımı (BEP-MY) ve web tabanlı olarak internet üzerinde çalışan işletim sistemi sunucusu (BEP-İS) programıdır.

Masaüstünde çalışan projenin birinci kısmını oluşturan BEP-Tr yazılımı, içinde yer alan çizim modülü sayesinde bina geometrisi ve bina bilgileri tanımlanabilmekte ve Ulusal Hesaplama Yöntemine göre enerji tüketim performansı ve sera gazı (CO2 salınımı) emisyonu hesaplaması yapılabilmektedir. Ancak geçerli bir enerji kimlik belgesi (EKB) elde etmek için yapılan projenin web tabanlı internet üzerinde çalışan BEP-İS sunucu yazılımına, yazılımda tanımlı Enerji Verimliliği Danışmanlığı firmasına veya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne bağlı olarak çalışan gerçek ve tüzel aktif enerji kimlik belgesi (EKB) uzmanı tarafından gönderilmesi gerekmektedir.

BEPTr uygulaması BEP-MY ve BEP-IS uygulamaları ile birlikte çalışabilen ve herhangi bir ek yazılıma ihtiyaç duymayan bir uygulamadır. Bu uygulama masaüstü kurulumunu sağlayacak şekilde derlenmiş olup internetten bağımsız şekilde ve lisans gerektirmeden çalışabilir. EKB oluşturulması için gerekli bütün bilgileri içerir.

Uygulamada enerji kimlik belgesi (EKB) çıkartılacak olan binanın bina verileri tanımlanır ve ara hesaplar yapılır. Web tabanlı online olan BEP-İS sunucu yazılımına yetkilendirmesi olan aktif kullanıcılar tarafından kullanıcı adı (T.C. Kimlik Numarası) ve şifre ile giriş yapılır. BEP-İS sunucu yazılımında projenin görüntülenmesi, projenin hesaplaması, proje sonucunun görüntülenmesi, proje onayı ile enerji kimlik belgesi (EKB)nin üretilmesi gerçekleştirilebilmektedir.

BEP-BUY ve BEP-İS yazılımlarına “http://beptr.csb.gov.tr/bep-web” adresinden ulaşılabilir ve sertifika numarası ile sorgulama yapılabilmektedir.

Enerji kimlik belgesi (EKB) EN 15217 standardına uyularak hazırlanır. Binaların enerji kimlik belgesi (EKB) alabilmesi için, enerji performanslarının belirlenmesi gerekir. Bu da;

  • Binanın m2 başına düşen yıllık enerji tüketiminin belirlenmesi,
  • Bu değere göre CO2 salınımının hesaplanması,
  • Bu değerlerin referans binanınki ile kıyaslanması,
  • Kıyaslama sonucuna göre binanın A-G arası bir enerji sınıfına yerleştirilmesi ile gerçekleşir.

BepTr uygulamasında binanın projedeki bilgileri girilir, hesaplaması yapılıp A’dan G sınıfına kadar olan sınıftan biri ile sınıflandırılır. Enerji kimlik belgesi (EKB), bakanlık tarafından belirlenen formatta ve muhteviyatta düzenlenir. BepTr’ de hazırlanıp onaylanan enerji kimlik belgesi (EKB) 3 sayfadan oluşmaktadır. Belgenin ilk sayfasında Binanın yapı ruhsat tarihi, alanı, ada- pafta- parsel numaraları, adı, adresi, geçerlilik tarihleri ve binada bulunan yalıtım ısıtma soğutma özelliklerine göre çıkan enerji performans sınıfı ve sera gazı emisyonu sınıfı bulunmaktadır. 2. sayfasında binanın cephesinde kullanılan yapı bileşenleri, binanın kaç katlı olduğu, iklimlendirilen alanı ve kullanılan kapı pencereler ile ilgili bilgiler yer almaktadır. 3. sayfasında binanın mekanik sistemlerine ait sistem tipi, kaç kw olduğu, konumu ile ilgili bilgiler yer almaktadır.

Bu sistemler genel olarak;

  • Isıtma sistemleri
  • Soğutma sistemleri
  • Aydınlatma sistemleri
  • Havalandırma Sistemleri
  • Kojenerasyon sistemleri
  • Fotovoltaik sistemleri şeklindedir.

Bu tüketim değerlerine göre CO2 salınımı (Sera gazı emisyonu) hesaplanır. Binanın BepTr uygulamasında hesaplanan enerji tüketim miktarı ve CO2 salınımı (sera gazı emisyonu), referans binanın değerleriyle karşılaştırılıp elde edilen karşılaştırma oranına göre, binanın enerji sınıfı ve sera gazı emisyon sınıfı belirlenir.

Enerji Kimlik Belgesi (EKB) Sorgulama

Enerji kimlik belgesinde (EKB) hazırlanıp sunulan bu belgeler enerji kimlik belgesi (EKB) hazırlamaya yetkili kişilerce imzalanıp yapı sahibine verilir. Ayrıca enerji kimlik belgesi (EKB)nde hazırlanmış olan her binaya ait sertifika numaraları bulunmaktadır. Bu sertifika numaralarını sorgulama sayfasında sorgulatabilirler.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı enerji kimlik belgesi (EKB) düzenleme programında BEPTR 2.0’yi tercih etmesiyle beraber, bu sistem tarafından oluşturulan tüm Enerji Kimlik Belgeleri e-devlet sistemi üzerinden de sorgulanabilmektedir

Enerji kimlik belgesi (EKB) için bakanlık tarafından oluşturulan dijital arşiv vasıtasıyla kamu personel ve görevlileri de ilgili enerji kimlik belgesi (EKB) sorgulamalarını kendi sistemleri üzerinden yapabilmektedirler.

Enerji Kimlik Belgesi (EKB) Teşvikleri

Enerji kimlik belgesi (EKB) yasasının yürürlüğe girmesinin ardından birçok devlet ve özel sektör kuruluşu bu kapsamda bir dizi teşvik ortaya koymaya başlamıştır.

Bu kapsamda Garanti Bankası “Yeşil Mortgage” kampanyası başlatmıştır. Enerji kimlik belgesi A ve B olan binalardan alınacak daireler için piyasa koşullarının altında indirimli kredi kullanılmasına imkan vermektedir. Kampanya özelliklerine ulaşmak için https://www.garantimortgage.com/yesil-mortgage-ozellikler.aspx

Bunun yanı sıra BDDK, enerji verimliliği yüksek bina sayısını arttırmak amacıyla Enerji kimlik belgesi (EKB) A sınıfı olan binalar için değerin yüzde 90’ı kadar, B sınıfı olan binalar için değerin yüzde 85’i kadar kredi kullanımına olanak verecek.

Benzer çalışmaların farklı kamu kurumları ve özel sektör kuruluşları tarafından altyapısı da hazırlanmakta, bu enerji kimlik belgesi (EKB) teşvikler ve kampanyaları ile beraber enerji verimliliği ve kaynak tasarrufu anlamında hedeflere ulaşılması planlanmakta.

Enerji Kimlik Belgesi Örneği

Enerji Kimlik Belgesi Örneği 1

Enerki Kimlik Belgesi Örneği 2

Enerli Kimlik Belgesi 3

EKB Talep Formu