Enerji Kimlik Belgesi Zorunlu Mu?


Enerji Kimlik Belgesi Zorunlu Mu?

Semtrio ile İşin Aslı: Dosya; Enerji Kimlik Belgesi Zorunluluğu

Enerji Kimlik Belgesi Zorunlu Mu?

Enerji kimlik belgesi ile ilgili diğer bilgileri aktarmadan önce “Enerji Kimlik Belgesi Zorunlu Mu?” sorusunun cevabı ile başlamak en doğrusu olacaktır.

Evet, enerji kimlik belgesi binalar için zorunludur. (istisna binalara yazımızın ilerleyen bölümlerinde yer verilecektir.) Bu zorunluluk 2007 senesi Nisan ayında onaylanan “5627 Sayılı Enerji Verimliliği Kanunu”’nun onaylanması ile başlamıştır fakat hala bu sorunun soruluyor olması herhangi bir yaptırım olmamasından kaynaklanmaktadır.

Yazının ilerleyen bölümünde 2011 öncesi yapılan binalar için geçerli koşullardan bahsedilecektir. Bu binalar mevcut bina kategorisinde yer almaktadır ve asıl önemli çoğunluk buradadır. Ayrıca 2011 yılından sonra yapılan tüm binalar enerji kimlik belgesine sahiptir, bu belge olmadığı takdirde yeni binalar belediyelerden iskân alamamaktadır.

Enerji Kimlik Belgesi Ne İşe Yarar? Neden Almalıyım?

Kanun ve enerji kimlik belgesi alınmazsa ne olur gibi soruların cevaplarına gelmeden önce enerji kimlik belgesinin ne işe yaradığını ve bakanlığın neden bunu zorunlu tuttuğunu ifade etmek gerekebilir. Enerji kimlik belgesi aslında bir ölçüm raporudur, binanın enerji performansının ölçülmesi sonucu ortaya çıkan verilerin bulunduğu bir belgedir. Basit olarak anlatmak gerekirse beyaz eşyalarda çok sık rastladığımız A enerji sınıfı, B enerji sınıfı gibi elektronik eşyalarımızın ne kadar enerji harcadığını ifade eden harf notları vardır. Bina enerji kimlik belgesinde de A, B, C, D, E, F ve G notları vardır. Ve bu notlar A en az ve G en fazla enerji harcayan olmak üzere binamızın ne kadar enerji tükettiğini göstermektedir.

Eğer A enerji sınıfı olan bir binada oturuyorsanız, G enerji sınıfına sahip bir binada oturan kişiden çok daha az elektrik ve doğalgaz faturası ödemektesiniz. Bu tür bir ölçme ve belgeleme faaliyeti olmadan bunun farkına varmamız neredeyse imkânsız, sonuç olarak bu belge vatandaşlar için bir seçme kriteri olacak. Dışardan bakıldığında çok güzel görünen bir bina aslında çok yüklü elektrik ve doğalgaz faturaları ödemenize sebep olabilir. Tam aksine çok kötü görünümlü bir binada çok az faturalar ödemenize sebep olabilir. Kısacası dış görünüş yanıltıcıdır, bina enerji kimlik belgesine bakmak bundan sonra faydalı olabilir.

Buna ek olarak devletler makro stratejiler geliştirmek için ve aksiyon almak için bilgiye ihtiyaç duyar. Tüm Türkiye’deki binaların enerji sınıfının bilinmesi devlet için önemli bir bilgi kaynağıdır. Örnek vermek gerekirse enerji tüketiminin azaltmak için sadece kısıtlı bölgelerde bile mantolama yasası çıkartılabilir. Binaların enerji performansı bilinmediği takdirde ihtiyaçtan fazla mantolama ya da enerji verimliliği işlemi yapılabilir bu da vatandaşın ve devletin kaynaklarının israf edilmesine yol açabilir.
 

Peki, Enerji Verimliliği Kanunu ve Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği Nedir? Bizim için ne ifade ediyor?

5627 Sayılı Enerji Verimliliği Kanunu, 18 Nisan 2007 tarihinde bakanlar kurulunca onaylanmıştır, kanun birçok konuya değinmektedir. Fakat bizleri ilgilendiren kısım “Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği’dir. Bu yönetmelik incelendiğinde bizlere enerji kimlik belgesi hakkında tüm detayları açıklar, daha önce de ifade edildiği gibi enerji kimlik belgesi zorunludur. Bazı istisnalar da mevcuttur, bu istisnalar şunlardır:

  • Sanayi üretimi yapan tesisler
  • İki yıldan fazla kullanılmayacak binalar
  • Kullanım alanı 50m2’yi geçmeyen binalar
  • Seralar ve atölyeler
  • Isıtılması ve soğutulmasına gerek olmayan binalar

Peki enerji kimlik belgesi bu binalar için neden zorunlu değildir de çoğunluk için zorunludur. Enerji kimlik belgesi yasası çıkarken bazı sektörel alanlar muaf tutulmuştur, sanayi üretimi yapan tesisler hali hazırda enerji etüdü adı verilen daha kapsamlı ölçümlemeler yaptırmak zorundadır. Sera, atölyeler ve hayvancılık için kullanılan binalar sektörlerin desteklenmesi amacıyla bu kapsamdan çıkarılmıştır. Çok küçük binaların enerji performansının ölçülmesinin ise hiçbir anlamı yoktur. Son olarak da bina enerji performansını ısıtma ve soğutma gibi faktörler etkilediği için ısıtma ve soğutmaya gerek olmayan binalara bu zorunluluğu getirmek anlamsız olacaktır.

Sizler de okurken fark etmişsinizdir, bu istisna kapsamında yer almıyorsunuz. Bu nedenle yazının devamını okumanız faydalı olacaktır.

Enerji Kimlik Belgesi Yasası Ertelendi? Peki Ne Zamana Ertelendi?

Enerji Kimlik Belgesi Zorunluluğu, 2007 yılında onaylanan Enerji Verimliliği Kanunu’ndan beri yürürlüktedir. İnternette çok fazla bilgi kirliliği yer almasından dolayı insanların da kafası karışmaktadır. Enerji Kimlik Belgesi ile ilgili yasa aslında hep yürürlüktedir, fakat Enerji Kimlik Belgesi alınmadığı takdirde vatandaşlara bazı kısıtlamalar getirilmektedir. Sürekli olarak ertelenen aslında enerji kimlik belgesi alınmazsa gerçekleşmesi gereken yaptırımlardır.

Tarih vermek gerekirse bu yaptırımlar 2 Mayıs 2017’ye ertelenmişti fakat bu tarih geldiğinde yeterli altyapı olmamasından dolayı yaptırımlar 1 Ocak 2020’ye ertelenmiştir. Kısacası 1 Ocak 2020 tarihine kadar enerji kimlik belgesi sahibi değilseniz herhangi bir yaptırım ya da kısıtlamaya maruz kalmayacaksınız.

Enerji Kimlik Belgesi Zorunluluğu Bir Daha Ertelenecek Mi?

Bu sorunun cevabını kesin olarak vermek mümkün değildir ama 2 Mayıs 2017 tarihinden 1 Ocak 2020’ye kadar olan erteleme altyapı eksiklerinin tamamının giderilmesi için yeterli bir süredir. Devlet enerji kimlik belgesi ile ilgili kamu spotları yayınlamaya başladı, daha önceden kullanılan BEP-TR ölçüm programını güncelleştirildi ve BEP-TR2 programına geçildi bu sayede eskiden yaşanan sistemsel sıkıntıların tamamı giderildi.

Bunlara ek olarak vatandaşlar artık e-devlet üzerinden enerji kimlik belgesi sorgulaması ve görüntülemesi yapabiliyorlar. Tüm idare daireler elektronik sistemde bu belgelere ulaşabiliyorlar, kısacası sistemin elektronik altyapısı da tamamlanmış durumdadır.

Daha önceden çok az sayıda bulunan enerji kimlik belgesi vermeye yetkili şirket sayısı iki katına çıkmış durumdadır. 2 Mayıs 2017 tarihi yaklaştığı zaman enerji kimlik belgesi almak için yetkili şirketlere müracaatlarda yoğunluk vardı ve az şirket olması sebebiyle gecikmeler yaşanmaktaydı. Şirket ve enerji kimlik belgesi uzmanı sayılarındaki artışla beraber bu sorunlarda çözülmüş durumdadır.

Yine de işi son güne bırakmamanız daha uygun olacaktır, talep fazlası olduğu zaman bu durum fiyatların da yükselmesine sebep olacaktır.

Enerji Kimlik Belgesi Alınmazsa Ne Olur?

En önemli soru en sona kaldı, “Enerji Kimlik Belgesi Alınmazsa Ne Olur?”. Evet, “Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği” şunu söylüyor. 1 Ocak 2020 tarihinden sonra enerji kimlik belgesine sahip olmayan binalarda daire alım satım ve kiralama işlemleri gerçekleştirilemeyecek. Yani eğer daire satmak istediğiniz ya da dairenizi kiraya vermek istediğiniz zaman binanın enerji kimlik belgesi yok ise bu işlemleri gerçekleştiremeyeceksiniz.
 

Bu konuyu biraz açmak gerekirse daire satış işlemleri tapu dairelerinde gerçekleşiyor ve eğer binanızın enerji kimlik belgesi yok ise tapu dairesinde görevli memurlar sizden enerji kimlik belgesi talep edecek. Bu uygulama 2011 sonrasında yapılan binaların iskân alma aşamasına benziyor, eğer yeni yapılmış bir binanın enerji kimlik belgesi yok ise iskân alamıyor. Buna benzer bir şekilde eğer bina enerji kimlik belgeniz yok ise dairenizi satamayacaksınız.

Fakat kiralama işlemleri devlet dairelerinde gerçekleşmiyor, sadece kurumsal kiralamaların takip edilmesi mümkün. Kişiler arasında gerçekleşen kiralama işlemleri kira sözleşmesi ile gerçekleşiyor, burada devletin tespitinin sadece şikâyet üzerine yapılabileceği gibi bir durum ortaya çıkıyor. Böyle bir risk almak çok da makul olmayabilir, enerji kimlik belgesi fiyatları projesi, büyüklüğü ve konumuna göre değişmekle beraber daire başı 9TL’ye kadar düşebiliyor.

“Enerji Kimlik Belgesi Alınmazsa Ne Olur?” sorusunun cevabı yukarıdadır fakat çok fazla doğru bilinen yanlış vardır. Yazımızın son kısmında doğru bilinen yanlışlara değineceğiz.
 

YANLIŞ

DOĞRU

20.000TL para cezası vardır.

Herhangi bir para cezası yoktur.

Mantolama yaptırmak zorunludur.

Mantolama yaptırmak zorunda değilsiniz.

Binanın enerji sınıfı düşük çıkarsa cezası vardır.

Binanın enerji sınıfı ceza sebebi değildir.

Yukarıda tabloda çok sık rastlanan hatalı bilgilere değindik, bazı merdiven altı firmalar hem uygun olmayan (yanlış hesaplamalar yaparak) belge düzenlemektedir hem de satış yapmak için bazı yalanlara başvurmaktadır. Vatandaşların bu konularda çok dikkatli olması gerekir, bakanlık sıklıkla belge kontrolü yapmaktadır ve şikâyet edilen tüm belgeler incelemeye alınmaktadır.

Enerji kimlik belgesi alınmazsa bir para cezası yoktur fakat usulsüz belge düzenlenirse para cezası uygulanmaktadır.

Bazı mantolamacılar enerji kimlik belgesi almak için mantolama zorunluluğu var demektedir, bu da yanlıştır enerji kimlik belgesi almak için mantolama yaptırmak zorunda değilsiniz.

Binanızın enerji sınıfı düşük çıkarsa hiçbir cezası yoktur, bu konuda enerji kimlik belgesi düzenlemeye yetkili şirketlere not yükseltilmesi için ısrarcı olmayınız çünkü sonuçlar bakanlık sisteminden çıkmaktadır. Aynı zamanda bu tür taleplere cevap verilmesi sizi ve şirketi para cezası ile karşı karşıya bırakabilir.


 

Enerji Kimlik Belgesi Zorunluluğu ile ilgili yazımızın sonuna geldik,

Enerji Kimlik Belgesi Nasıl Alınır?

Enerji Kimlik Belgesi Fiyatları

Ve

Enerji Kimlik Belgesi Sorgulama ile ilgili yazılarımızı da okuyabilirsiniz. Artık bu konuda siz de uzmansınız dilediğinize işin aslını gönül rahatlığı ile anlatabilirsiniz. Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere…

 

Yazarlar
 

Ahmet Özcan / Yüksek İnşaat Mühendisi

Zeynep Çelik / Enerji Yöneticisi


SİZİ ARAYALIM